(Saamraawiit Girmaa) ALA Hagayya 18 bara 1918, kutaa baadiyyaa Afrikaa Kibbaa bakka Tiraansikee jedhamtutti daa’imni tokko dhalate. Abbaan daa’imichaa mucaasaaf maqaa ‘Rolihlahlaa’ (hundee muka guddaa dhiibuu) jedhu moggaaseef. Abbaan daa’ima kanaa ogganaa siyaasaa turan. Maqaansaas ‘Gadla Henry Mphakanyiswa’ yoo jedhamuu ilmasaa kana kan argatan haadha warraasaanii sadaffaarraati. Haatiifi abbaan Rolihlahlaa ijoollee 13 godhataniiru; Rolihlahlaanis isa…

Continue Reading

(Dr. Abdulsemed Mohammed) Afaan meeshaa walqunnamtiiti; mallattoo eenymmaatiisi. Akeeka barruu tanaatiif meeshaa walqnnamtii tahuu isaa haafuulleeyfannu. Meeshaa walqunnamtii hoggaa jennu moggaalee lama walitti fida; akka riqichaati isaan tajaajila jechuudha. Kanas bifa lamaan jechuunis: dubbiifi katabbiidhaan tajaajiluu dandaya. Dubbiin sagalee ykn qooqa qofaan  gargaaramanii walitti dubbatanii ykn haasawanii hariiroo walhubantiidhaan xumuramtu qabaachuudha. Haaluma kanaan qubee walitti…

Continue Reading

(Mulunee Tolasaa) Obbo Aagawoo Dassuu dhalatanii kan guddatan Naannoo Saboota, Sablammootaafi Ummattoota Kibbaa, Godina Oomoo Kibbaatti. Dhalataa sablammii Tsamaay yoo ta’an, bakka dhalootasaaniirraa bahanii daandii dheeraa wayita deeman kan baranaa kun isa jalqabaasaaniiti. Ayyaana Saboota, Sablammootaafi Ummattootaa Saddeettaffaa Jigjigaatti kabajuuf Lixaa ka’anii Bahatti waan imalaniif imalli kun isaaniif ajaa’iba akka ta’e dubbatu. Bakki dhaloota Obbo…

Continue Reading

(Bayyanaa Ibiraahim) Yeroo tokko tokko “Ammayyummaa badaarra doofummaa gaarii woyyaa laata?” najechisiisa. Qaroominni seera uumaatiin mormu qarooma natti hinfakkaatu. Heerri uumaa gaafa ilmi namaa dachee kanarra jiraachuu eegaleen jalqabdee tumamte. Jijjiiramni yeroo, siyaasaa, hawaasummaafi mootummaas heera uumamaa jijjiiruu danda’a jedhees hinyaadu. Sababnisaas, qaroominni ilma namaa wantoota hedduurran gahus seera uumaa jijjiiruuf garuu humnis ta’ee beekkumsi…

Continue Reading

Naannoo Oromiyaatti baasii birrii miiliyoona 200fi miiliyoona 78 fi kuma 900’n jiddu galeessawwan aadaafi siidaan wareegamtootaa ijaaramaa akka jiran Biiroon aadaafi Tuuriizmii Oromiyaa beeksiseera. Hojiin ijaarsa jiddu galeessawwan kana dhibbentaan 30 hanga 98 akka raawwatame biiroon kun beeksiseera. Pirojektoota ijaaramaa jiran keessaa jiddu galeessi aadaa Oromoo Magaalaa Finfinneetti argamu adda durummaadhan kan eeramudha. Jiddu galeessawwan…

Continue Reading

Ijaarsi manneen waliinii 40/60 saayiitii Booleetti manneen kuma 6 fi 500 ijaarun jalqabame. Manneen waliinii 40/60 kun abbaa darbii 7,9 fi 12 qabu saayiitoota Sangaa Tara, Kiraawun, Askoo, Daldalaa Miidhaanii fi Boolee Bulbulaatti ijaarsi isaa saffisaa akka jiru ibsame. Ijaarsi piroojektoota manneen waliinii kun Kontiraaktaroota sadarkaa dura fi giddugaleessa 45 fi gorsitoota 6’n kan hordofama…

Continue Reading

(Charinnat Hundeessaa) Ji’oota muraasa dura korri 10fan Afaan Oromoorratti xiyyeeffate tokko kan Biiroo Aadaafi Turizimii Oromiyaa (BATOn) qopheesse tokko Finfinnee, Galma Waajjira Pirezidaantii Oromiyaatti adeemsfamee ture. Kora kanarratti hayyoonni, abbootiin amantii, oggantoonni biiroleefi qooda fudhattoonni biroo hedduun argamanii turan. Gaazexaan Bariisaas wayita sanatti waraqaalee qo’annoo waltajjicharratti dhiyaatan dabalatee yaadota achirratti ka’an tokko tokko cuunfuudhaan dubbistootasaaf…

Continue Reading

Biyyi keenya Itoophiyaan lafa misooma qonnaaf ta’u bal’aa fi lagawwaan misooma jallisiif oolan hedduu qabdi.Lafti biyyattii misooma qonnaaf ta’u kun garuu guutummaatti misoomaaf oolaa akka hin jirre ragaleen yeroo addaddaa bahan ni mul’isu. Kanaaf sababii gargaraatu eerama. Kanneen keessaa inni guddaan garuu haalli qotiisa keenyaa roobarratti kan hirkateefi mala aadaatiin kan gaggeeffamu waan ta’eef boodatti…

Continue Reading

(Charinnat Hundeessaatiin) Irreechi hiika baay’ee yoo qabaates hiiknisaa inni guddaan, “Galatoo Waaqayyoo” (Happy, thanks giving day’) jechuudha. Irreechi waggaatti al lama kan geggeeffamuudha, Irreecha Tulluufi Irreecha Malkaa. Inni gubaa masqalaa booda raawwatamu Irreecha malkaati. Kunis ganna gurraacha keessaa bahanii gamtaan Waaqasaanii galateeffachuuf kan raawwatamuudha. Kutaalee addunyaa gara garaatti ayyaanonni (kaarniivaaloonni) Irreecha waliin walfakkaatan ni raawwatamu.…

Continue Reading