Category Archives: History

ኢትዮጲያ የማን ናት:- የወጣቶች ወይስ የባለስልጣናት?

ባሳለፍነው ሳምንት በተለያዩ የሀገሪቱ ክፍሎች ተቃውሞ ሰልፍ በወጡ ዜጎች ላይ በመንግስት የፀጥታ ኃይሎች የተወሰደው እርምጃ ከማሳሰብ አልፎ በጣም አስጨንቆኝ ነበር። እንደ ሀገርና ሕዝብ ሕልውናችን አደጋ ላይ እየወደቀ እንደሆነ ተሰምቶኛል። በአካል ሆነ በስልክ ያገኘኋቸውን ሰዎች ስጠይቅ የነበረው፤ “ሰላማዊ ሰልፍ ስለወጣን ለምን ይገድሉናል?” እና “ለምንድነው የመንግስት ባለስልጣናት የህዝቡን ጥያቄ የማይሰሙት?” የሚሉትን ነበር። ጥያቄዎቹ እንዳስጨነቁኝ አልቀሩም፣ መልስ አገኘሁላቸው። … Continue reading ኢትዮጲያ የማን ናት:- የወጣቶች ወይስ የባለስልጣናት?

የሃገራችን ፖለቲካዊ ሁኔታና የመፍትሔ ሃሳቦች (ሌ/ጄ ፃድቃን ገ/ትንሳኤ)

(ሌተናል ጄኔራል ፃድቃን ገ/ትንሳኤ) መግቢያ ከሃያ አምስት ዓመት ኢህአዴግ የደርግን መንግስት በጦርነት አሸንፎ የሀገራችንን ፖለቲካዊ ስልጣን ከተቆጣጠረ በኋላ፤ ቀስ በቀስ እያደጉ የመጡ ፖለቲካዊ ችግሮች በግልፅ ጎልተው መታየት ጀምረዋል፡፡ አሁን ገዥው ፖርቲና ፖርቲው የሚመራው መንግስትም የችግሮቹን መኖር አምኖ ለመፍታት እየተንቀሳቀሰ እንደሆነ መንገር ከጀመረ ሰነባብቷል፡፡ ይህ ሁኔታ ለማንኛውም የሀገሩን ደህንነትና ሰላም፤ ቀጣይነት ያለው ኢኮኖሚያዊ ዕድገትና ማህበራዊ ብልፅግና፤ … Continue reading የሃገራችን ፖለቲካዊ ሁኔታና የመፍትሔ ሃሳቦች (ሌ/ጄ ፃድቃን ገ/ትንሳኤ)

ከጓንታናሞ እስከ ማዕከላዊ፡ ክፍል 4 – “እውነትን በጉልበት”

“ከጓንታናሞ እስከ ማዕከላዊ” በሚለው ተከታታይ ፅሁፍ፤ በክፍል-1 “የፀረ-ሽብር ሽብር” – ሽብርተኝነትን በፀረ-ሽብር ዘመቻና ጦርነት/ዘመቻ መግታት እንደማይቻል፤ በክፍል-2 “ፍርሃትን በፍርሃት” – በፍርሃት የሚወሰዱ አብዛኞቹ የፖለቲካና ወታደራዊ እርምጃዎች ስህተት እንደሆኑ፤ እንዲሁም በክፍል-3 “የአሸባሪዎች ሕግ” – የሽብር ጥቃት በደረሰ ማግስት የሚወጡ አዋጆችና መመሪያዎች የዜጎችን ሰብዓዊና ዴሞክራሲያዊ መብቶች ሊገድቡ እንደሚችሉ ተመልክተናል። በመጨረሻው ክፍል-4 ደግሞ በሽብር ወንጀል ተጠርጥረው በታሰሩ እስረኞች … Continue reading ከጓንታናሞ እስከ ማዕከላዊ፡ ክፍል 4 – “እውነትን በጉልበት”

ከጓንታናሞ እስከ ማዕከላዊ፡ ክፍል 2 – “ፍርሃትን በፍርሃት”

“ከጓንታናሞ እስከ ማዕከላዊ” በሚለው ተከታታይ ፅሁፍ በክፍል-1 “የፀረ-ሽብር ሽብር” በሚል ርዕስ በዓለም-አቀፉ የፀረ-ሽብር ጦርነት እና በደርግ የቀይ-ሽብር ዘመቻ መካከል ያለውን ተመሣሣይነት እና የተሳሳቱ እሳቤዎች ተመልክተናል። በአሸባሪዎች ለተፈፀመ “ወንጀል” ጦርነት ማወጅና ሽብርን በሌላ ሽብር ለመመከት መሞከር ፍፁም ስህተት ነው። ምክንያቱም፣ መንግስት “በፀረ-ሽብር” ስም የሚፈጥረው ሽብር የትኛውም የአሸባሪ ቡድን ሊያደርስ ከሚችለው በላይ የከፋ ነው። በእርግጥ አሜሪካኖች አንድ ግዜ … Continue reading ከጓንታናሞ እስከ ማዕከላዊ፡ ክፍል 2 – “ፍርሃትን በፍርሃት”

ከጓንታናሞ እስከ ማዕከላዊ፡ ክፍል-1 “የፀረ-ሽብር ሽብር”

ስለማዕከላዊ (Ma’ekelawi) እስር ቤት እና ስለቀይ-ሽብር ሲነሳ እፈራለሁ። በቃ… “ቀይ-ሽብር” ሲባል የታሪክ ጠባሳ፤ “ማዕከላዊ” ደግሞ ምድራዊ ሲዖል ስለሚመስሉኝ ስለዚያ ጉዳይ ማሰብ ራሱ ያስፈራኛል። በተለይ ጋዜጠኛ ማዕዛ ብሩ እና ገጣሚና ተርጓሚ ነብይ መኮንን በሸገር ሬድዮ ያደረጉትን ብዙ ሳምንታት የፈጀ ጭውውት እንደምንም አዳምጬ ከጨረስኩ በኋላ፣ ሌላ ተጨማሪ ነገር መስማትም ሆነ ማንበብ አልሻም ነበር። ባለፈው ሳምንት ግን እንደ … Continue reading ከጓንታናሞ እስከ ማዕከላዊ፡ ክፍል-1 “የፀረ-ሽብር ሽብር”

የአብዮት እና የዴሞክራሲ ትውልድ ግጭት

የቀድሞ የኢትዮጲያ አየር ኃይል አዛዥ ሜጀር ጄኔራል አበበ ተክለሃይማኖት ግንቦት ሃያን አስመልክቶ ከሪፖርተር ጋዜጣ ጋር ያደረጉትን ቃለ-ምልልስ አነበብኩት። ከቃለ-ምልልሱ ውስጥ በእሳቸው ዘመን ትውልድና በአዲሱ ትውልድ መካከል ስላለው ልዩነት የተናገሩት ነገር በጣም ትኩረት የሚስብ ነው። ከሁሉም በላይ ግን፣ “…ኢሕአዴግ ብቻ ሳይሆን በአጠቃላይ የእኛ ትውልድ የአማፂ ትውልድ ነው። የአማፂ ትውልድ የዴሞክራሲ ትውልድ መሆን አይችልም። …ስለዚህ የእኛ ትውልድ … Continue reading የአብዮት እና የዴሞክራሲ ትውልድ ግጭት

ስልጣን ነፃነት – ነፃነት ስልጣን ነው

በተለያየ ግዜና ቦታ የሚታዩ የተቃውሞ እንቅስቃሴዎች መሰረታዊ ዓላማና ግባቸው ምንድነው? ብዙውን ግዜ ለዚህ ጥያቄ የሚሰጠው ምላሽ እንደተጠያቂው ወገን ይለያያል። የሥርዓቱ ተቃዋሚዎች የትግላቸው ዓላማ “የዜጎችን ነፃነት ለማረጋገጥ” እንደሆነ ሲጠቅሱ፣ የሥርዓቱ መሪዎች ደግሞ እንቅስቃሴው “የመንግስትን ሥልጣን በኃይል ለመጨበት” እንደሆነ ሲገልፁ መስማት የተለመደ ነው። ለምሳሌ፣ አንዳንድ የምዕራቡ ዓለም ምሁራንና ፖለቲከኞች፣ ከ2010 ዓ.ም (እ.አ.አ) ጀምሮ በአረቡ ዓለም የታየውን አብዮት … Continue reading ስልጣን ነፃነት – ነፃነት ስልጣን ነው

ጉንጭን ማልፋት ይሻላል ከጦርነት

የ2ኛው ዓለም ጦርነት ሲነሣ የአንድ ሰው ስም አብሮ ይነሳል። በወቅቱ የእንግሊዝ ጠቅላይ ሚኒስትር የነበሩት የዊኒስተን ቸርችል ስም። ይህ ታላቅ መሪ በሀገሩ እንግሊዝ ሉዓላዊነት ላይ የተቃጣውን አደጋ በመመከት የቁርጥ ቀን መሪ መሆኑን አስመስክሯል። በዚህ ረገድ የዋለው ውለታ ለሀገሩ ብቻ አልነበረም። በተለይ በናዚ ጀርመን እና ፋሽስት ኢጣሊያ ቁጥጥር ስር ለወደቁት ሀገራት ጭምር ባለውለታ ነው። ከዚህ ውስጥ ሀገራችን … Continue reading ጉንጭን ማልፋት ይሻላል ከጦርነት

ወልቃይት ላለፉት ሺህ ዓመታት በትግራይ ስር ተዳድራ አታውቅም – የታሪክ ማስረጃዎች

(Ze Addis) የኢትዮጵያ መንግስት (ኢ.ህ.አ.ዴ.ግ) አዲስ አበባን ከተቆጣጠረ በኋላ ከወሰዳቸው ዓብይ ኩነታት አንዱ፤ የሀገሪቱን የፖለቲካን የአስተዳደር ካርታን መቀየሩ እንደሆነ ይታወቃል:: የኢትዮጵያ ክፍላተ ሀገራት ካርታ እ.ኤ.አ. በ1994 ቢቀየርም፤ አዲሱ ካርታ ብዙ የማንነት ጥያቄዎችን አስነስቷል:: ይህ የዳግም መካለል ጥያቄ ከሚነሳባቸው ቦታዎች ውስጥ ወልቃይት አንዱ ነው። እንዲህ አይነት የማንነትና የመካለል ጥያቄ ሲቀርብ ዋና መፍትሄ የሚሆኑት የታሪክ ሰነዶች ናቸው:: … Continue reading ወልቃይት ላለፉት ሺህ ዓመታት በትግራይ ስር ተዳድራ አታውቅም – የታሪክ ማስረጃዎች

ኢትዩጲያ ውስጥ “ምሁር” አለ እንዴ?

በተለያዩ ሚዲያዎች፤ “አንዳንድ የዘርፉ ‘ምሁራን’ በሰጡት አስተያየት…፣ ‘ከምሁራን’ ጋር በተደረገ ውይይት…” ሲባል መስማት የተለመደ ሆኗል። እንደው በየቦታው “ምሁራን” ሲባል ስቅጥጥ ይለኛል። ምክንያቱም፣ ክብር ያለ ቦታው ሲሰጥ ትርጉም ያጣል። በዚህ ፅሁፍ፣ ከግል ሰብዕና፣ ሥራና ተግባር አንፃር “ማን ነው ‘ምሁር’ (Intellectual)?” የሚለውን በዝርዝር እንመለከታለን። የኣማርኛ መዝገበ ቃላት “ምሁር” የሚለውን ቃል “በትምህርት፥ በዕውቀት የበሰለ አዕምሮ ያለው ሰው” እንደሆነ … Continue reading ኢትዩጲያ ውስጥ “ምሁር” አለ እንዴ?