Category Archives: Social

የበሬ ስጋ እየበላህ የአህያን ስጋ መከልከል አትችልም

“አህያ!” – “ደደብ፥ ደነዝ፥ የማይገባው” ለማለት፣ “በቅሎ አባትሽ ማን ነው ቢሏት አጎቴ ፈረስ ነው አለች” – ለአህያ ያለንን ዝግተኛ ግምት ያሳያል፣ “አህያ ሰባ ምን ሊረባ” – የአህያ ሥጋ እንደማይበላ ይጠቁማል፣ …ወዘተ። እድሜ ለአለም አቀፉ የገበያ ትስስር (Globalization)፣ በሀገራችን ክብር የተነፈጋት እና ዝቅተኛ ግምት የመሚሰጣትን አህያ የሚፈልግ እንግዳ ከሩቅ ምስራቅ ድረስ መጥቷል። የአህያን ሥጋ ቬትናሞች ለምግብ፣ … Continue reading የበሬ ስጋ እየበላህ የአህያን ስጋ መከልከል አትችልም

የቆሼው አደጋ በዴሞክራሲ እጦት ምክንያት የተከሰተ ነው

ሰው ሟች ነውና ሁላችንም እንሞታለን። ሞት ለሁሉም እኩል ነው፣ አሟሟታችን ግን ለየቅል ነው። በአንድ ተፈጥሯዊ አጋጣሚ ያገኘነውን ሕይወት በሌላ ተፈጥሯዊ አጋጣሚ ማጣታችን እርግጥ ነው። ለምሳሌ፣ የሰው ልጅ እድሜ ዘመኑን ጨርሶ፥ በበሽታ ታሞ፣ በድንገተኛ የጎርፍ አደጋ፣ የመሬት መንቀጥቀጥ፥ መሸራተት፥ መናድ፣ እና በመሳሰሉት ተፈጥሯዊ አደጋዎች ምክንያት ሕይወቱን ሊያጣ ይችላል። ነገር ግን፣ ሰው እንዴት የቆሻሻ ክምር ተንዶበት ይሞታል? … Continue reading የቆሼው አደጋ በዴሞክራሲ እጦት ምክንያት የተከሰተ ነው

የእኛ ትምህርት እንቆቅልሽ – ክፍል 3 | የእንቆቅልሹ ፍቺ

የኢትዮጲያ ትምህርት እንቆቅልሽ ክፍል አንድ በዝርዝር እንደተጠቀሰው የሀገራችን ትምህርት ሥርዓት መሰረታዊ የሆነ የሥነ-ዕውቀት (epistemological crisis) ችግር አለበት። በክፍል ሁለት ደግሞ የትምህርት ሥርዓቱ ያሉበትን ሦስት መዋቅራዊ ችግሮች (structural problems) በዝርዝር ተመልክተናል። በሌላ በኩል፣ ላለፉት አስር አመታት የተደረጉ ጥናቶች እንደሚያሳዩት፣ የትምህርት ጥራትን ለማሳደግ የሚደረገው ጥረት በብዙ እጥፍ እየጨመረ በሄደ ቁጥር የተማሪዎቻችን የትምህርት ዕውቀት/ብቃት በየአመቱ እያሽቆለቆለ ሄዷል። ስለዚህ … Continue reading የእኛ ትምህርት እንቆቅልሽ – ክፍል 3 | የእንቆቅልሹ ፍቺ

የእኛ ትምህርት እንቆቅልሽ – ክፍል 2 | ሥርዓተ ትምህርቱ የማን ነው?

[Read – የእኛ ትምህርት እንቆቅልሽ – ክፍል 1 | የሽምደዳ ዕውቀት ከቃላት አያልፍም] በዚህ ክፍል “በሀገራችን የትምህርት ዘርፍ ሁሉም ነገር ሲጨምርና ሲሻሻል የትምህርት ጥራትና የተማሪዎች ብቃት ለምን እያሽቆለቆለ ሄደ?” የሚለውን እንቆቅልሽ ለመፍታት ችግሩን ከሀገሪቱ የትምህርት ሥርዓት አንፃር ለመመልከት እንሞከርራለን። “A Relevant Education for African Development” በሚል ርዕስ በቀረበ ጥናታዊ ፅኁፍ ውስጥ፣ የአፍሪካ ሀገራት ከቅኝ አገዛዝ ሥርዓት … Continue reading የእኛ ትምህርት እንቆቅልሽ – ክፍል 2 | ሥርዓተ ትምህርቱ የማን ነው?

የእኛ ትምህርት እንቆቅልሽ – ክፍል 1 | የሽምደዳ ዕውቀት ከቃላት አያልፍም

አዲስ አድማስ ጋዜጣ በማህብረሰብ አምዱ “’2 ጊዜ 4’ ተማሪዎችን እያስጨነቀ ነው”በሚል ርዕስ ያቀረበው ዘገባ የሀገራችንን የትምህርት ጥራት ደረጃ ወደየት እየሄደ እንደሆነ በግልፅ የሚያሳይ ነው፡፡ ለትምህርት ጥራት መቀነስ በዋና ምክንያትነት ሲጠቀስ የነበረው የተማሪዎች ቁጥር በፍጥነት መጨመሩ፣ የመምህራን ብዛትና የትምህርት ደረጃ፣ የትምህርት መሳሪያዎች አቅርቦት እጥረት፣ እና የመሳሰሉት ጉዳዮች ነበሩ፡፡ በአስር አመታት ውስጥ የተማሪዎች ቁጥር ከ10 ሚሊዮን ወደ … Continue reading የእኛ ትምህርት እንቆቅልሽ – ክፍል 1 | የሽምደዳ ዕውቀት ከቃላት አያልፍም

የሥራ ዕድል በብር አይገዛም

አንድ ወዳጄ ካለፈው ዓመት ጀምሮ በኦሮሚያ ክልል “የሥራ-ዕድል ለመፍጠር አንቅስቃሴ ተጀምሯል” በሚል ርዕስ የቀረቡ ዘገባዎችን ሰብስቦ በፌስቡክ ገፁ ላይ ለጥፎ አነበብኩ። ጏደኛዬ “በክልሉ ከተፈጠረው የሥራ-ዕድል ይልቅ ‹የሥራ-ዕድል ሊፈጠር ነው› የሚለው ዜና ቁጥር ሊበልጥ ነው” የሚል ትችት ሰንዝሯል። ለምሳሌ፣ ታህሳስ 26/2009 ዓ.ም የቀረበው የዜና ዘገባ፤ “የኦሮሚያ ክልል 6.6 ቢሊዮን ብር ለሥራ-ዕድል ፈጠራ ለማዋል ወስኗል” ይላል።  በእርግጥ … Continue reading የሥራ ዕድል በብር አይገዛም

ሃገር ሲታመም ትውልድ ምን ያደርጋል?

(ዳግማዊ ተስፋዬ) የኤርትራው ኢሳያስ አፈወርቂ ኤርትራን ለቀው በገፍ ስለሚወጡት/ስለሚሰደዱት ወጣት ኤርትራውያን ሲጠየቁ እንዲህ ብለው መለሱ : “እነዚህ ወጣቶች በተለያዩ ሃይሎች ና በምእራባዊያን ብልጭልጭ ተታለው የሚሰደዱ ቢሆኑም የትም ሆነው ኤርትራን የሚወዱና የሚረዱ ናቸውና ችግር የለዉም”! ወዲ አፎም ይህን ባሉ ከጥቂት አመታት በህዋላ ከወደ አዲሳባ አንድ ግምገማ ስለ እኔ ትውልድ ተሰነዘረ: ይህ ትውልድ ሃገር ወዳድ አይደለም የሚል! … Continue reading ሃገር ሲታመም ትውልድ ምን ያደርጋል?

ኢህአዴግን የማይቃወም የደርግ ደጋፊ ነው

በተለያዩ የሀገሪቱ አከባቢዎች የሕዝብ ተቃውሞና አመፅ እየታየ ነው። በሕዝቡ የተቃውሞ እንቅስቃሴ እና መንግስት እየወሰደ ካለው እርምጃ አንፃር የሀገሪቱ ምሁራን አቋምና ተግባር ምን መሆን አለበት? በዚህ ረገድ ምሁራኑ ሁለት አማራጮች አሏቸው። አንደኛ፡-የመንግስትን አቋምና እርምጃ በመደገፍ የህዝቡን እንቅስቃሴ ማውገዝ፣ ሁለተኛ፡-ከሕዝቡ ጋር በመሆን የመንግስትን አቋምና እርምጃ መቃወምና መተቸት። ነገር ግን፣ አብዛኞቹ የሀገራችን ምሁራን አንዱን ወገን በመደገፍ ወይም በመቃወም ሃሳብና … Continue reading ኢህአዴግን የማይቃወም የደርግ ደጋፊ ነው

“ሰው ሰው የሚሸቱ” መሪዎች ያስፈልጉናል

የለንደን ስኩል ኦፎ ኢኮኖሚክስ ዳይሬክተር የነበረው “Anthony Giddens” ስለ ዴሞክራሲያዊ ስርዓት ግንባታና የለውጥ ሂደት በሰጠው ትንታኔ በ1989 ዓ.ም (እ.አ.አ.) የታየውን የሶፌት ህብረት መፈራረስ እንደማሳያ ይጠቅሳል። በወቅቱ በተለያዩ የምስራቅ አውሮፓ ሀገራት ከፍተኛ ቁጥር ያለው ሕዝብ ለተቃውሞ ወደ አደባባይ ወጥቶ ነበር። ሆኖም ግን፣ በዓለም ታሪክ ከታዩት አብዮቶች ሁሉ በተለየ፣ በጣም ዝቅተኛ ሁከትና ብጥብጥ (violence) የተከሰተበት እንደሆነ ይጠቀሳል። … Continue reading “ሰው ሰው የሚሸቱ” መሪዎች ያስፈልጉናል

ኦሮሚያን ለአመፅ፣ አዲስ አበባን ለቆሻሻ የዳረገች አንቀፅ

ባለፈው ሳምንት ሌ/ጄ ፃድቃን ገ/ትንሳኤ ባወጡት ረጅም ፅሁፍ ስለሀገሪቱ ወቅታዊ ችግሮች መንስዔና መፍትሄ ስፊ ትንታኔ ሰጥተዋል። ፅሁፉ ለወቅታዊ ችግሮች መፍትሄውና መንስዔው ያለው ሕገ-መንግስቱን በአግባቡ በመተግበርና ባለመተግበር ላይ እንደሆነ ይጠቁማል፡፡ ይሄ ጽሑፍ ደግሞ እንዴት አንዲት አንቀፅ በአዲስ አበባ እና በኦሮሚያ ክልል ለሚታዩ ወቅታዊ ችግሮች መንስዔና መፍትሄ እንደሆነች ለማሣየት ያለመ ነው፡፡ በዚህም የክልሉ ሕዝብና የከተማው ነዋሪ ብቻ … Continue reading ኦሮሚያን ለአመፅ፣ አዲስ አበባን ለቆሻሻ የዳረገች አንቀፅ